Przekonanie, że pierwsze zawodowe doświadczenia należy zdobywać dopiero po zakończeniu studiów, coraz wyraźniej traci na aktualności. Współczesna rzeczywistość pokazuje inny model, w którym studenci aktywnie uczestniczą w rynku pracy jeszcze przed odebraniem dyplomu. Dla wielu młodych ludzi łączenie nauki z zatrudnieniem przestaje być odbierane jako kompromis. Staje się przemyślanym wyborem i sposobem na rozwijanie różnych umiejętności jednocześnie.
Takie rozwiązanie wymaga umiejętnego zarządzania czasem i samodzielności w działaniu, ale umożliwia lepsze wykorzystanie wiedzy zdobywanej na uczelni. Teoria, omawiana w salach wykładowych, zaczyna nabierać sensu w konfrontacji z praktyką. Pytanie o to, czy połączenie studiów z pracą w ogóle ma sens, pojawia się coraz rzadziej. Zastępują je rozmowy o sposobach wdrażania tego modelu, najlepiej takich, które pozwalają nie tylko wywiązać się z obowiązków, lecz także czerpać z tej równoległości korzyści.
Studia to jedynie start
Wnioski płynące z ósmej edycji raportu EUROSTUDENT wyraźnie pokazują, że praca podejmowana w trakcie studiów staje się w Polsce codziennością. Aż sześciu na dziesięciu respondentów przyznało, że w roku akademickim łączyło naukę z pracą. Wśród studentów można zaobserwować wyraźną zmianę sposobu myślenia o pracy, coraz mniej osób ogranicza się do sezonowych zleceń, a coraz więcej już na etapie studiów szuka takiego zatrudnienia, które stworzy możliwość kontynuowania kariery po ukończeniu edukacji.
Motywacje młodych ludzi są coraz bardziej złożone. Potrzeba zarobku nie znika, ale przestaje być jedynym powodem do podejmowania pracy. Wielu studentów świadomie angażuje się w działalność zawodową, traktując ją jako sposób na zdobycie przewagi na rynku. Środowisko zawodowe coraz wyraźniej premiuje doświadczenie i umiejętność odnalezienia się w rzeczywistości danej branży, a nie tylko znajomość teorii.
Uczelnie otwarte na pracujących studentów
Uczelnie coraz uważniej obserwują zmiany zachodzące w codzienności studentów i modyfikują swoją ofertę edukacyjną tak, aby odpowiadała na potrzebę większej elastyczności. Obok klasycznych zajęć prowadzonych w dni robocze, wiele kierunków dostępnych jest również w wersji niestacjonarnej, gdzie zajęcia odbywają się głównie w weekendy. Taki model szczególnie dobrze sprawdza się u osób, które łączą studia z pracą albo mają inne zobowiązania uniemożliwiające uczestniczenie w zajęciach w ciągu tygodnia. Pozwala kontynuować edukację bez konieczności rezygnacji z aktywności zawodowej czy prywatnych planów, a jednocześnie daje przestrzeń do rozwoju akademickiego na własnych zasadach.
Co odróżnia tryb dzienny od zaocznego?
- Harmonogram zajęć – osoby uczęszczające na studia dzienne spędzają czas na uczelni od poniedziałku do piątku, uczestnicząc w wykładach i ćwiczeniach w rozłożonym rytmie tygodnia. Studenci kształcący się w formie zaocznej biorą udział w zjazdach weekendowych, które odbywają się zwykle co dwa tygodnie i wymagają dużej koncentracji ze względu na intensywny przebieg zajęć.
- Sposób przyswajania materiału – studia niestacjonarne wymagają większej samodzielności. Pomiędzy zjazdami to student decyduje, kiedy i w jaki sposób opanuje materiał. W trybie dziennym kontakt z wykładowcami jest bardziej regularny, co ułatwia systematyczne utrwalanie wiedzy i korzystanie z bieżącej pomocy dydaktycznej.
- Profil studenta – osoby uczęszczające na studia zaoczne najczęściej już pracują i traktują naukę jako sposób na dalszy rozwój zawodowy. Dla studentów dziennych edukacja jest zazwyczaj główną aktywnością w ciągu tygodnia i to ona wyznacza rytm dnia i stanowi centrum zainteresowania.
- Udział w życiu akademickim – studenci studiujący w trybie dziennym chętniej angażują się w wydarzenia uczelniane – uczestniczą w kołach naukowych, samorządach i inicjatywach studenckich. Ci, którzy kształcą się zaocznie, mają zwykle mniej czasu, a obowiązki zawodowe utrudniają im aktywność poza zajęciami.
Tryb niestacjonarny to wygodne rozwiązanie dla tych, którzy chcą rozwijać się zawodowo, nie rezygnując przy tym z edukacji. Umożliwia natychmiastowe przeniesienie teorii na grunt praktyki i często ułatwia głębsze zrozumienie treści omawianych podczas zajęć. Kontakt z rzeczywistością zawodową sprawia, że uczestnicy szybciej zadają trafne pytania, lepiej analizują zjawiska i zyskują większą pewność w działaniu. Dzięki temu łatwiej im odnaleźć się w środowisku pracy i skutecznie reagować na sytuacje, z jakimi mierzy się dana branża.
Wyzwania jutra – jak być na bieżąco w zmieniającej się rzeczywistości?
Łączenie nauki akademickiej z pracą zawodową sprzyja rozwojowi kompetencji miękkich oraz zdolności do sprawnego zarządzania czasem i zadaniami. Cech coraz bardziej docenianych we współczesnym środowisku zawodowym. Przemieszczanie się między salą wykładową a miejscem zatrudnienia pozwala szybciej oswoić się z różnorodnością oczekiwań i sytuacji, w których konieczne staje się płynne dostosowanie do zmiennych warunków. To również przestrzeń, w której ćwiczy się porozumiewanie z innymi – zarówno w kontekście współpracy zespołowej, jak i budowania relacji z osobami o różnych stylach komunikacyjnych.
Ci, którzy dzielą swój dzień między uczelnię a pracę, z czasem sprawniej rozpoznają intencje rozmówców, precyzyjniej dobierają słowa i potrafią jasno wyrazić własne zdanie, nie wywołując nieporozumień. Codzienne zestawianie teorii przedstawianej na wykładach z zadaniami realizowanymi w pracy pomaga spojrzeć na problem z kilku perspektyw, rozwija umiejętność szukania związków przyczynowo‑skutkowych i sprzyja twórczemu podejściu do napotykanych trudności.
Studenci, którzy uczą się i pracują równolegle, często szybciej przyswajają nowe informacje, lepiej radzą sobie z napięciem towarzyszącym krótkim terminom i łatwiej odnajdują się w niespodziewanych sytuacjach. Takie doświadczenia przekładają się na umiejętności, które coraz częściej pojawiają się w oczekiwaniach pracodawców. Umiejętność szybkiego reagowania, samodzielnego planowania oraz elastycznego podejścia do zadań może znacząco zwiększyć szanse na zatrudnienie i ułatwić start w świecie zawodowym.
Jak pogłębiać wiedzę o własnej osobowości?
Wejście w rytm pracy zawodowej, wykonywanie zadań w rzeczywistych warunkach i codzienny kontakt z osobami posiadającymi większe doświadczenie pozwalają lepiej zrozumieć, które umiejętności rzeczywiście przekładają się na skuteczne działanie. Praca zespołowa i rozmowy z przełożonymi albo opiekunami praktyk otwierają przed studentami możliwość głębszego spojrzenia na własne mocne strony i obszary, w których jeszcze czegoś brakuje. Z czasem łatwiej uchwycić momenty, w których działanie przychodzi z łatwością, a także te, które wymagają dodatkowego zaangażowania. Takie obserwacje dają pełniejszy obraz niż same oceny czy autoprezentacja w internecie.
Wczesne rozpoznanie braków stwarza przestrzeń do spokojnego uzupełnienia luk i świadomego przygotowania się do zawodowych wyzwań. Wyobraźmy sobie studentkę pedagogiki, która podczas zajęć w przedszkolu znakomicie nawiązuje kontakt z dziećmi, ale przygotowanie dokumentacji dydaktycznej i prowadzenie szczegółowych obserwacji wychowawczych wymagają od niej dodatkowego wsparcia.. Albo studenta architektury, który w czasie stażu w pracowni projektowej z łatwością przygotowuje rysunki koncepcyjne, natomiast praca z wymagającym oprogramowaniem do modelowania 3D okazuje się dla niego sporym wyzwaniem. Obie sytuacje nie zamykają drogi, a wręcz przeciwnie. Umożliwiają świadome działanie: udział w kursie, rozmowę z bardziej doświadczoną osobą czy przyjęcie zlecenia, które pozwoli podszkolić się w określonym zakresie. Takie inicjatywy nie tylko wzmacniają praktyczne umiejętności, ale także pokazują rekruterom, że kandydat potrafi wyciągać wnioski i samodzielnie podejmować kroki w odpowiedzi na napotkane trudności.
Jak utrzymać tempo łącząc studia i pracę?
Łączenie studiów z pracą zawodową wymaga nie tylko determinacji, lecz także świadomości tego, co niesie ze sobą taki tryb życia. Choć może on przynieść wiele satysfakcji i doświadczeń, codzienne poruszanie się pomiędzy światem akademickim a obowiązkami zawodowymi bywa wymagające. Trzeba nie tylko zadbać o realizację zaliczeń i terminów egzaminów, lecz również sprostać oczekiwaniom ze strony pracodawcy, to wszystko przy jednoczesnej potrzebie zachowania równowagi i znalezienia przestrzeni na odpoczynek oraz kontakt z bliskimi. Studenci, którzy decydują się na taki model działania, szybko zauważają, jak dużą rolę odgrywa umiejętność mądrego planowania dnia i gotowość do szybkiego reagowania, gdy coś nie przebiega zgodnie z planem.
Opanuj planowanie i stwórz swój rytm
Codzienność osób łączących studia z pracą zawodową stawia wysokie wymagania. Wymaga zarówno odporności psychicznej, jak i umiejętności porządkowania zadań. Funkcjonowanie w takim trybie wiąże się z koniecznością pełnienia kilku ról naraz oraz szybkiego dostosowywania się do zmieniających się okoliczności, często bez szansy na dłuższy odpoczynek. Aby nie stracić energii i zachować skuteczność działania, przydaje się umiejętność oddzielenia spraw naprawdę ważnych od tych, które mogą poczekać. Własny rytm dnia staje się wtedy nie tylko narzędziem organizacyjnym, lecz także sposobem na zachowanie równowagi. Brak przejrzystej struktury potrafi skutkować rozproszeniem, narastającym zmęczeniem i utratą motywacji.
Dobrym punktem wyjścia może być zapisanie rozkładu dnia w formie czytelnego planu, który obejmie nie tylko godziny zajęć i pracy, ale także czas przeznaczony na naukę indywidualną, przejazdy, odpoczynek oraz obowiązki domowe. Pomocne bywają zarówno cyfrowe narzędzia do planowania, jak i klasyczne kalendarze papierowe – wybór zależy od osobistych preferencji. Przy układaniu planu warto nadać zadaniom odpowiednią rangę. Nie wszystkie wymagają natychmiastowej uwagi. W porządkowaniu priorytetów sprawdza się macierz Eisenhowera, to proste narzędzie, które pozwala odróżnić to, co naprawdę wymaga działania, od spraw mniej pilnych albo możliwych do delegowania. Dzięki temu łatwiej zachować jasność myślenia i nie dać się przytłoczyć nadmiarem bodźców.
Droga pełna wyzwań
Rozkład dnia osoby godzącej obowiązki akademickie z pracą zawodową często rozciąga się od świtu aż do późnego wieczora. W takim trybie funkcjonowania liczy się nie tylko umiejętność zarządzania czasem, lecz także sprawna logistyka, w szczególności w zakresie przemieszczania się pomiędzy uczelnią, miejscem pracy i domem. Dobór środka transportu powinien uwzględniać nie tylko długość trasy, ale też aktualne warunki drogowe oraz pogodę. Krótkie odcinki, przy sprzyjającej aurze, można pokonywać rowerem. W przypadku większych odległości lub potrzeby przewożenia większej liczby przedmiotów, wygodniejszym rozwiązaniem okazuje się samochód.
Sposób poruszania się ma również bezpośredni wpływ na to, co da się zabrać ze sobą na cały dzień. Osoby korzystające z auta mają możliwość pozostawienia części rzeczy w bagażniku i sięgnięcia po nie wtedy, gdy będą potrzebne. Ci, którzy przemieszczają się pieszo albo korzystają z komunikacji miejskiej, muszą dokładnie przemyśleć zawartość plecaka lub torby, potrzebują w końcu notatek, przekąsek i sprzętu wykorzystywanego w pracy.
Studenci łączący naukę z aktywnością zawodową wybierają różne formy codziennego bagażu, a swoją decyzję uzależniają nie tylko od estetyki, lecz przede wszystkim od wygody i pojemności. Wśród często wybieranych opcji znajduje się torba na laptopa – poręczna, pojemna i zaprojektowana z myślą o tych, którzy potrzebują zmieścić komputer, dokumenty, ładowarkę, słuchawki i jedzenie w jednym miejscu. Alternatywą dla niej pozostaje plecak, szczególnie lubiany przez osoby pokonujące spore dystanse na nogach lub rowerze, ponieważ równomiernie rozkłada ciężar i nie obciąża jednej strony ciała. Osoby korzystające głównie z samochodu najczęściej sięgają po mniejsze torby, te bardziej eleganckie i łatwe do przechowania pod siedzeniem lub w schowku, które jednocześnie dobrze komponują się z miejskim strojem.
Strój, który dotrzyma ci kroku
Dla osób dzielących czas pomiędzy naukę a pracę zawodową ubiór spełnia funkcję znacznie szerszą niż tylko wizualną. Strój powinien zapewniać wygodę w ciągu całego dnia, pozwalać na płynne przechodzenie między różnymi obowiązkami i jednocześnie prezentować się na tyle neutralnie, aby pasował do różnych kontekstów. Styl smart-casual, łączący elegancję z codzienną swobodą, dobrze odnajduje się w tak intensywnym rytmie. Spodnie z denimu albo chinosy w stonowanym kolorze, jednobarwna koszula oraz marynarka lub sweter o klasycznym kroju to zestaw, który bez trudu zda egzamin zarówno podczas zajęć porannych, jak i późniejszego spotkania zawodowego.
Nie bez znaczenia pozostaje wybór obuwia. Buty muszą być wystarczająco wygodne, aby nie męczyć podczas wielogodzinnej aktywności, a jednocześnie na tyle estetyczne, aby nie kontrastowały ze środowiskiem, w którym liczy się profesjonalny wizerunek. Odpowiednio dobrany model ogranicza zbędny dyskomfort, dodaje pewności siebie i pomaga utrzymać koncentrację przy komputerze, wśród notatek czy w przestrzeni roboczej dzielonej z innymi. Przemyślane zestawienie ubrań staje się zatem nie tylko elementem wizerunku, lecz także wsparciem przy poruszaniu się między kolejnymi zadaniami.
Wyczerpanie to ostrzeżenie – znajdź czas na regeneracje
Funkcjonowanie na wysokich obrotach, charakterystyczne dla studentów łączących naukę z pracą zawodową, niesie ze sobą ryzyko przeciążenia organizmu. Zbyt krótki sen, przeładowany kalendarz i ciągła presja związana z odpowiedzialnością za efekty działań sprawiają, że zmęczenie narasta powoli, lecz skutecznie i dotyka zarówno ciała, jak i psychiki. W takim rytmie codzienności szczególnego znaczenia nabiera troska o regularną regenerację. Odpowiednia dieta, codzienna dawka ruchu, chwile wyciszenia oraz proste sposoby na rozładowanie napięcia emocjonalnego pozwalają nie tylko przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu, lecz także dłużej utrzymać jasność myślenia i zaangażowanie.
Zanik motywacji, trudność z koncentracją czy coraz częstsze uczucie przytłoczenia nie są drobnymi sygnałami, które można zignorować. Wskazują, że ciało i umysł domagają się zmiany rytmu. Szybka reakcja może uchronić przed długotrwałym spadkiem formy. Zatrzymanie się choćby na moment, przeanalizowanie rozkładu dnia i przeformułowanie priorytetów pozwalają odzyskać wpływ na to, co dzieje się dookoła. Nawet niewielka korekta codziennego planu potrafi przywrócić równowagę i ułatwić powrót do działania z większym spokojem i klarownością.
Podsumowanie
Choć godzenie obowiązków akademickich z pracą zawodową wymaga wysiłku i niejednokrotnie oznacza funkcjonowanie na granicy zmęczenia, wiele osób, które decydują się na taki krok, przyznaje po czasie, że to właśnie ten etap okazał się najbardziej kształtujący. Praca w trakcie studiów nie sprowadza się wyłącznie do zdobywania doświadczenia czy rozszerzania wiedzy, a staje się okresem intensywnego rozwoju osobistego, w którym kształtuje się samodzielność i wyraźniej zarysowują się własne granice oraz możliwości.
To codzienne funkcjonowanie między uczelnią a środowiskiem pracy uczy podejmowania decyzji z większą świadomością, wzmacnia zaradność i pozwala wytrenować konsekwencję w działaniu. Takie umiejętności nie rodzą się wyłącznie w trakcie zajęć dydaktycznych. Ich prawdziwy wymiar odkrywa się w praktyce, pośród ludzi, w miejscach, gdzie trzeba samodzielnie reagować na wyzwania i odpowiadać na sytuacje, których nie da się przewidzieć. Dla wielu studentów to właśnie te doświadczenia, nie tylko podręczniki czy egzaminy, pozostają najtrwalszym elementem przygotowania do dorosłego życia zawodowego.
Źródła:
- raport projektu EUROSTUDENT 8, Niemieckie Centrum Badań nad Szkolnictwem Wyższym i Nauką
- CCC
- Co trzeba wiedzieć o studiach w Polsce? – Mapa Karier
- Developing Your Time Management Skills | Choose Work!
- Combining work with study? Here is how to stay efficient – EURES (EURopean Employment Services)
Artykuł przygotowany we współpracy z partnerem serwisu.
Autor: Joanna Ważny
